# Өөрдин келн: ЕПЕСИНХН

Unknown

## ШИН БООЦАН


Тадн өдгә цага хальмг келнд орчулсн «Шин Бооцан» гидг дегтр һартан бәрҗәнәт. Эн дегтриг христианск улс Христосин төрсн 2002 җилин өөн темдглҗәх цагла хальмг келн улст белглҗәнә. Энүг орчулачнр, журналистнр, бичәчнр, редактормуд, номтнр арвн җилдән барт белдв. Бурхна Үгиг төвәр, заяни келәр, учр-утхинь хальмг келнд орчулх төр эклцәснь авн теднә өмн тәвгдсмн. Орчулачнр эврәннь көдлмштән орчулһна төрәр бәәх хамгин сүүлңк дамшлт олзлцхав гиҗ келҗ болҗана.

«Шин Бооцан» хуучн грек келәр бичгдсн дегтрәс хальмг келнд орчулгдв. Өдгә цагт хальмг келәр түрүн болҗ һарчах эн дегтр хальмг келн улсин сойлд, теднә җирһлд цаһан санаһан күртхә.

Әрүн Бичг, эс гихлә Библь – Шин Бооцан (27 дегтр) Хуучн Бооцан (39 дегтр) гидг хойр ик әңгәс бүрдҗ. Цуг делкәд Библиг хамгин икәр әмтн умшцхана. Хуучн Бооцанд Бурхн кү үүдәснә тускар, терүнәннь һарһсн килнцин тускар, күн Бурхнла өшәркснә болн һазр деер Эврәннь ирлһән Бурхн яһҗ белдснә, яһҗ күүнә килнц тәвҗ өгснә, Бийләһән терүг эвцүлснә тускар бичәтә.

Шин Бооцанд тууҗин дегтрмүд, бичгүд болн Апокалипсис гидг дегтр барлата. Тууҗин дегтрмүдт «Сән Зәңг» гидг дөрвн дегтр, «Апостолмудын йовдлмуд» гидг дегтр орулгдҗ. «Сән Зәңгд» Деед Эзн Исус Христосин төрснә, терүнә җирһлин номин, үклин болн әмдрлтин тускар бичгдҗ. Эн дегтрмүдиг дөрвн күн бичҗ: Матья, Марк, Лука болн Йохан. Тегәд теднә бичсн дегтрмүд янзарн, Христосин җирһлин ямаран төрд хамгин ик оньган өгчәхәрн йилһрнә. «Апостолмудын йовдлмуд» гидг дегтрт Исус Христосиг теңгрт өөдлүлснә тускар, Әрүн Сәкүсн бууҗ ирснә тускар, христианмудын түрүн чонҗс бүрдәснә, Римин орн-нутгин олн зүсн һазрар христианмудын ном тархасна тускар келгдҗәнә.

Шин Бооцанд олн автормудин 21 бичг барлгдҗ. Тедн дунд Павел, Йохан, Пётр, Яков, Йуда эдн йовна. Евреймүдт илгәгдсн бичгин авторин нериг ода чигн күн медхш. Тер бичгүдиг чонҗмудт, эс гихлә нег күүнд нерәдәд бичдг бәәҗ. Терүнд Исус Христосин номин цәәлһвр болҗах христианмудын итклин болн җирһлин тускар бичәд, Христост иткдг улст кергтә селвг өггдҗәнә.

Шин Бооцанд орсн Апокалипсис гидг дегтр әәлдхин дегтр болҗана. Энүнд олмһа келәр күмни иргч үзүлгдҗәнә, цуг делкәд болх цүүгәнә, цуг олн әмтнд иргчдән кех зарһин тускар, эндрк эвтә бәәдлин диг-дара эвдхин болн шин теңгр, шин һазр үүдәлһнә тускар бичәтә бәәнә.

Библин «Шин Бооцан» умшсн улст байр, йөрәл буух гиҗ нәәлҗәнәвидн.

Эн орчулгдсн көдлмшиг Библин негдсн ниицәнмүд «Грек келнә Шин Бооцан» (4-гч һарц 1993 җ.) Эн һарц экн хуучн грек бичгүдәс буулһҗ авгдсмн. Орс Синодалин орчулвр болхла, сүүлңк грек бичгүдәс авгдсмн, тегәд чигн зәрм зәңгүд (шүлгүд) хуучн кезәңк бичгүдт уга. Эн учрар өдгә цагин һарцд зәрм зәңгүд тонь бас уга болна. Эн орсн зәңгүд эн һарцд Шин Бооцана сүл халхд барлата.

Библь орчуллһна Институт


## ЕПЕСИНХН

### Христост иткдг Епесин улст илгәсн бичг


Эн бичгт «үүдәгдсн тоотыг цугтаһинь теңгрт бәәсиг болн һазр дееркиг ниилүләд, Христосар толһалулхмн» гисн зура үзүлгдҗәнә (1.10). Энүнд цуг әмтн Христоста ниилх алдр зураг Бурхна улс күцәтхә гиҗ бас дуудвр кегдҗәнә. Бичгин түрүңк әңгднь негдлтин туск төрәр күүндвр кенә. Терүндән Эцк Бурхн Эврәннь улс шүүҗ авсна тускар, теднә килнц Эврәннь Исус Христос гидг Көвүһәрн дамҗад тәвҗ өгәд, терүнәснь сулдхсна тускар, дәкәд Әрүн Сәкүсн Бурхна өгсн алдр үгин иткл болҗасна тускар бичҗәнә.

Бичгин хойрдгч әңгднь эврәннь умшачнриг Христоста негдәд чикәр бәәтн гиҗ Павел сурҗана. Энд автор Бурхна улс Христоста негдсиг үзүлхин төлә, зәрмдән үгин дүңцүлт үзүлнә. Үлгүрнь: чонҗ цогц-махмуд болхла, Христос терүнә толһа болҗана гиҗ дүңцүлгднә. Эс гихлә чонҗ тосхгдсн бәәшңглә дүңцүлгдхлә, терүнә һол чолунь Христос болҗана гиҗ келгднә. Эс гиҗ чонҗ гергнлә дүңцүлгднә, тиигхлә терүнә залунь – Христос болхмн болҗана.


Учр-утхин зура


Нүр үг 1.1–2

Христос болн чонҗ 1.3 – 3.21

Христоста ирсн шин җирһл 4.1 – 6.20

Товчлгч үг 6.21–24


### 1


Мендллһн


1Бурхна седвәрәр шүүҗ авсн Исус Христосин апостол Павелас Епест Христос Исусла ни-негн итклтә бәәх Бурхна улст. 2Мана Эцк Бурхн болн Деед Эзн Исус Христос цаһан сана, амулң бәәдл таднд өгтхә.


Христосла мадниг ни-негн болснд Бурхн әдслв


3Бурхн болн мана Деед Эзн Исус Христосин Эцк магтгдх болтха. Мадниг Христосла ни-негн болсн учрас Бурхн маднд әдс өгхләрн цуг цаһан седклин әдсиг теңгрин орн-нутгт өгв. 4(а) Терүнә өмн әрүн, буру уга болтха гиһәд, делкә үүдтл мадниг Христосла ни-негн болсар Эврәннь улс кехәр шүүҗ авв. 5(4б) Бурхн Исус Христосар дамҗад Эврәннь дурна ашт көвүдән кеҗ авхар мадниг заяв. Эннь Бурхна таал болн зура. 6Мадниг хәәрлсн учрас бидн Бурхиг туурулхмн. Дурта Көвүһәрн дамҗулҗ Тер маднд хәәрлтән күртәв. 7Христосла ни-негн болад, бидн Терүнә цусар сулдххвидн. Терүнә элвг евәләр мана килнц тәвгдв. 8Бурхн маднд цуг цецн уха болн медлһ өгсәрн хәәрлт заяв. 9Эврәннь тааларн Бурхн маднд нуувчин зураһан медүлв. Энүг Тер Христосар дамҗад күцәхәр шиидв. 10Бурхн эн зураг кергтә цагтан күцәх. Эн зура иим: үүдәгдсн тоотыг цугтаһинь теңгрт бәәсиг болн һазр дееркиг ниилүләд Христосар толһалулх. 11Бурхн мадниг Христосла нииләд Түүнә улс болтха гиҗ заяһад шүүҗ авв. Тер тиигҗ кехәр өмнәснь шиидв, яһад гихлә, эннь Терүнә күсл болҗала. Бурхн цугтаһинь Эврәннь таалын шиидврлә ирлцүлҗ кенә. 12Бидн хамгин түрүнд Христост экләд нәәлсәрн Бурхна туурмҗиг магтх зөвтәвидн. 13Тадн бас үнн үгин болн аврлтын туск Сән Зәңг соңсхларн Бурхна улс болвт. Тадн Христост итквт, тиигәд Бурхн эзнә тамһ тадн деер тәвв. Тер өгх болсн Әрүн Сәкүс таднд өгв. 14Мана авх өвиг Әрүн Сәкүсн батлҗана. Энүнә ашар Бурхн Эврәннь улсиг кевтнь сулдххиг бидн лавта меднәвидн. Бурхна туурмҗд магтал өргтхә!


Павелын зальврлһн


15(-16а) Би таниг Исус Христост итксиг болн Бурхна цуг улст дурлсиг соңсснас авн тана төлә Бурхнд йөрәл өргхән мартхшв. 16-17(16б) Мана Деед Эзн Исус Христосин Бурхн, алдр Эцк, таднд Әрүн Сәкүс өгтхә гиҗ би зальврнав. Әрүн Сәкүсн таднд цецн уха зааһад, Бурхна тускар медүлх. Тиигәд тадн Бурхиг сәәнәр медхит. 18(-19а) Ямаран нәәлврт Бурхн таниг дуудв? Бурхна улсин байн алдр өвнь юмб? Терүнә ямаран ик күчн мана дотр бәәнә? Тадн Бурхна герлиг үзәд, энүг медхин төлә би зальврҗанав. 19(б) Мана, иткдг улсин дотр бәәх күчн, әвртә күчн болҗана. 20Эн күчәр Бурхн Христосиг үкснә хөөн әмдрүлв. Бурхн Терүг теңгрин орн-нутгт бийиннь барун талан суулһв. 21Христос цуг һардҗах, йос бәрҗәх, чидлтә болн нойлҗах сәкүсдәс өөдән бәәнә, цуг зүсн-зүүл нердәс болн цол нернәс, һанцхн эн җирһлд биш хөөтк җирһлд, өөдән йовхинь мөн. 22Бурхн Христост цугтаг һардх йос өгв, терүгәр цугтаннь толһач кев, хамгин түрүнд иткдг улсин толһач тәвв. 23Иткдг улс Христосин цогц-махмуд болҗана. Христос иткдг улсиг бүклднь дүүргҗәнә. Христос үүдәлтән төгсәҗәнә.


### 2


Шин җирһл


1Тадн зака эвдснәс иштә болн килнцәсн көлтә үкҗ одлат. 2Тиигхд тадн эн делкәд бәәх әмтнлә әдл килнцтә җирһләр бәәләт. Тадн му һардачин үлмәд бәәләт. Тер теңгртк хар сәкүсдиг һардҗана, Бурхна соңсхвр уга улсин седкл эзлҗәнә. 3Цагтан бидн цугтан бас теднлә әдл биләвидн. Цогц-махмудыннь болн ухананнь седвәрәр бәәләвидн. Наадк улсла әдл бәәснд мадниг Бурхн засглх бәәсмн. 4-5Болв хәәрлтәр байн, маднд дегд дурта Бурхн зака эвдснәс көлтә үксн мадниг Христосла хамдан әмдрүлв. Тадн Бурхна хәәрлтәр авргдвт. 6Терүнлә хамдан теңгрин орн-нутгт залхин төлә Бурхн мадниг Христос Исусла әмдрүлв. 7Тиигҗ кехләрн, Бурхн эврәннь кемҗән уга хәәрлтән мөңкинд үзүлв. Эн хәәрлтән Бурхн маднд Христос Исусин дурар күргв. 8Яһад гихлә, тадн хәәрлтин ашт иткләр дамҗад авргдвт. Тадн хәәрлтд күршго биләт. Болв Бурхн терүг таднд белглв. 9Тадн эврәннь кергәр авргдсн угат. Кен чигн күн бичә көөртхә! 10Бидн Бурхна үүдәсн улсвидн. Терүнә белдсн цаһан саната керг мадниг күцәтхә гиһәд Бурхн мадниг Исус Христосла нииләд үүдәв.


Христос улсиг цугтаһинь негдүлв


11Төрхәрә тадн керчүлгдсн улсин келсәр, керчүлгдәд уга буру номта улс болҗахан бичә марттн. 12Тиигхд тадн Христос угаһар бәәсән бас бичә марттн. Тадн Бурхна шүүҗ авсн улс биш биләт, тадн Бурхна өгх болсн бооцанд орлцшго биләт. Ицл уга болн Бурхн уга бәәләт тадн. 13Болв ода Христосла ниилснә күчәр урднь холд бәәсн улс тадн өөрхн болвт. Юңгад гихлә, Христос тадна төлә цусан асхв. 14Христос маднд эвин хәрлцә авч ирв. Евреймүдиг болн буру номта улсиг нег улст негдүлв. Христос кирс деер үкхләрн таднд дәәсн болҗасн эрсинь нурав. 15Хойр оңдан улсиг Бийтәһән ниилүләд нег шин улс Тер үүдәһәд, тедниг хоорнднь эвцүлхин төлә закврта болн зокалта зака уурулв. 16Христос кирс деер болсн үкләрн теднә хоорндк дәәсиг дарв. Кирсәр хойр улсиг негдүләд, тедниг Бурхнд хәрү өгв. 17Тиигәд Христос ирәд, таднд эвин туск Сән Зәңгиг Бурхнас хол йовсн буру номта улст, Бурхнд өөрхн бәәсн евреймүдт тархав. 18Христосин кесн көдлмшин ашар бидн цугтан нег Әрүн Сәкүсәр дамҗад Эцк талан ирҗ чадҗанавидн.

19Ода тадн тиигәд күүнә, йовцсн улс бишит. Тадн Бурхна улсла нег улс болад, Терүнә өрк-бүлин улс болҗанат. 20Тадн тосхгдсн гер мет апостолмудын болн әәлдәчнрин номин ул деер тосхгдвт. Тадна тосхлтын хамгин һол чолунь Христос Исус болҗана. 21Һол чолун деер гер кевтән зогсҗана. Деед Эзнд нерәдсн әрүн сүм болтл Терүг өөдән өскҗәнә. 22Христосла нииләд, гер мет тадн цугталань хамдан тосхгдҗанат. Тер герт Бурхн Әрүн Сәкүсәр дамҗад бәәнә.


### 3


Буру номта улс дунд Павелын кесн көдлмш


1Тиигәд би, Павел, Христос Исуст церглсндән, тадн буру номта улсин төлә көдлсндән бәрәнд бәәнәв. 2Эн даалһвриг тадна төлә Бурхн эврәннь хәәрлтәрн нанд өгсиг тадн маһд уга соңссн болхит. 3-4Бурхн нанд эн нуувчиг медүлв. Би ахрар энүнә тускар таднд бичләв. Кемр тадн мини бичсиг умшхларн, Христосин нуувчиг намаг медҗәхиг үзхит. 5Урднь әмтнд эн нуувчин тускар келгдәд уга билә. Болв Бурхн энүг ода эврәннь әрүн апостолмудт болн әәлдәчнрт Әрүн Сәкүсәр медүлв. 6Нуувчнь эн: буру номта улс Сән Зәңгәр дамҗад евреймүдтә хамдан өнч авх улс болҗана. Тедн нег цогц-махмудын мөчмүд болҗана. Евреймүдтә хамдан тедн Исус Христосар дамҗад Бурхна өгхәр келсиг авх. 7Хәәрлтин белгәр дамҗад Бурхн намаг Сән Зәңгин цергч кев. Эн белг нанд Бурхн эврәннь чидл-күчән һарһад өгв. 8Би Бурхна улс дундас хамгин баһ чинртә күн болҗанав. Бурхн буру номта улст Христосин кемҗән уга зөөрин туск Сән Зәңг тархатха гиҗ эврәннь хәәрлтәрн нанд даалһвр өгв. 9Бурхна нуувч яһҗ күцәгдхиг цугтаднь намаг цәәлһтхә гиҗ даалһв. Цугтаһинь үүдәсн Бурхн давсн цагт Эврәннь нуувчан дарв. 10Учрнь иим: өдгә цагт һардҗах болн йос бәрҗәх сәкүсд теңгрин орн-нутгт Бурхна зүсн-зүүл цецн ухана тускар кевтнь иткдг улсар дамҗҗ меддгәр тииглә. 11Бурхн эврәннь мөңк күсллә ирлцүлҗ тиигв. Эн күслән мана Деед Эзн Христос Исусар дамҗулҗ күцәв. 12Христосла ниилснәс иштә болн Терүнд итксәрн бидн зөргтәһәр, бат итклтәһәр Бурхн тал ирҗ чадхвидн. 13Тиигәд тана төлә дааҗах мини зовлңгас көлтә тадниг бичә зовтн гиҗ би сурҗанав. Би таднд тус болтха гиһәд зовҗанав.


Христосин дурн


14-15Тиигәд теңгрт болн һазр деер бәәх өрк-бүл болһниг үүдәсн Эцкин өмн би сөгдҗәнәв. 16Тадниг седкләрн күчтә болтха гиһәд би Бурхиг алдр туурмҗасн Әрүн Сәкүсәр дамҗулҗ күч өгтхә гиҗ сурҗанав. 17-18Иткләр дамҗад тана зүркнд Христос бүүрлтхә гиҗ би зальврҗанав. Дәкәд модна уңг гүүнд урһснла әдләр болн уул деер бәрсн гертә әдләр тана кеҗ-күцәҗәснә тоотын улнь дурн болтха гиҗ зальврҗанав. Тадн Бурхна цуг улсла хамдан Христосин дурн ямаран өргн, ут, өндр болн гүүнинь медтхә гиҗәнәв. 19Таниг күүнә медлһнәс даву бәәх Христосин дуриг медтхә гиһәд зальврҗанав. Бурхн бийнь кевтән тадна седклд бәәдгәр тиигҗәнәв. 20-21Бурхн Эврәннь күчәр мадн дотр бәәнә. Тер мана сурҗаснас эс гихлә ухалҗаснас икәр кеҗ чадна. Бурхнд иткдг улсар, Исус Христосар оньдин тууртха! Тиигтхә!


### 4


Иткдг улс негдх зөвтә


1Би Деед Эзнд церглҗәсәрн бәрәнә күн болҗанав. Тадниг Бурхна дуудврла ирлцтәһәр бәәтн гиҗ эрҗәнәв. 2Кезә чигн тогтун, номһн болн тесвртә болтн. Нег-негнләһән тесвртәһәр дуран өгч бәәтн. 3Тадн нииһәр бәәхин арһ хәәтн. Тиим негдлтиг Әрүн Сәкүсн тадниг негдүлҗәх эвәр дамҗад таднд өгчәнә. 4Негхн цогц-махмуд болн негхн Сәкүсн бәәдг болҗана. Бурхн тадниг бас негхн нәәлврт дуудв. 5Һанцхн Деед Эзн, негхн иткл, негхн уснд кирсллһн бәәнә. 6Негхн Бурхн бәәнә. Тер цуг күмнә Эцк болҗана. Хамг әмтнә деер Эн бәәнә. Цугтаһар дамҗад эврәннь седвәр күцәнә. Күн болһнд Бурхн бәәнә[1]. 7Христосин аһу ик зөөрәс мадн дундас күн болһн шишлң билг авв. 8Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Хамгин ик өндрт өөдлхләрн Тер бәрәд авсн улс дахулҗ авад, күмнд олн билг өгв». 9«Өөдлв» – гисн юмб? Урднь Христос һазрин ик гүүнднь күрсн күн болҗана. 10Күрсн күн альд чигн бәәхин төлә теңгрәс деегшән һарсмн болҗана. 11Тиигәд теднә негнь – апостолмуд, хойрдгчнь – әәлдәчнр, һурвдгчинь – Сән Зәңг тархачнр, зәрмснь иткдг улст килмҗән өгдг улс болн багшнр болтха гиҗ шиидв. 12Эврәннь цогц-махмуд өскхин төлә Христос цуг иткдг улсиг Бурхна церглтд белдхәр тиигв. 13Тиигәд одҗ бидн цугтан эврәннь итклдән болн Бурхна Көвүг медхдән негдлтд күрхвидн. Бидн иткләрн Христосла әдл бөдүн улс болхвидн. 14Дәкҗ бидн дольганд болн зүсн-зүүл номин салькнд цокгдҗ, үзг болһн тал дәәвлҗ йовх бичгүд болшговидн. Эн зүсн-зүүл худлчнрин ном. Тедн худл 15Терүнә ормд бидн үнн үг келәд, нег-негндән дурлх зөвтәвидн. Мана толһа болҗах Христосла нииләд өсх зөвтәвидн. 16Христосин һардврар цогц-махмудын мөчмүд негднә. Теднә залһлдаһар цогц-махмуд кевтән бәрәтә. Мөч болһн эврәннь кергән даахла, цогц-махмуд тегәд кевтән өсәд, дурар батрна.


Урдк җирһл болн шин җирһл


17-18Тиигәд би Деед Эзнә нерн деерәс таднд закҗанав: буру номта улс кевтә бәәдгән ууртн. Теднә седвәр хоосн, теднә ухань харңһутрҗ одҗ, теднд Бурхна җирһл уга. Яһад гихлә, медрл уга көндлң улс. 19Тедн ичрән гееһәд оньдин кемҗән угаһар аля болн зүсн-зүүл бузр юмнд авлгдна. 20-21Тиим җирһл Христосин тускар тана медснлә ирлцҗәхш. Юңгад гихлә, тадн Христосин тускар соңсвт. Исуст иткдг улс болад тадн Терүнә туск үнн медрл аввт. 22Кезәңк күүнә бәәдлән хайтн. Тер урдк бәәдл тадниг худл седвәрәрн алҗаҗ. 23Эврәннь ухан-седклән тадн шинрүлх йостат. 24Тадн шин күн болх йостат. Тер шин күүг Бурхн Бийән дуралһад үүдәҗ. Тер күн үннлә ирлцҗ чик седклтәһәр болн әрүнәр бәәнә. 25Күн болһн худл келдгән ууртн. Цугтан нег цогц-махмудын мөчмүд болсар, хаҗудк улстан үнн үг келтн. 26Уурлхларн бичә килнц һарһтн, нарн суутл ууран һарһтн. 27Тадниг сөрх арһ эрлгт бичә өгтн. 28Хулха кедг күн дәкҗ бичә хулхалтха. Кергтә мөңгән эврәннь чик күч-көлсәрн тер олтха. Олснасн түрү бәәх улсла хувалцтха. 29Күүнд му үг бичә келтн. Зуг соңсҗах күүнд сурһх, кергтнь дөң болх үгмүд келтн. 30Бурхна Әрүн Сәкүс бичә һундатн. Тертн тадниг Бурхна улс гисн тамһ болҗана. Цагнь ирхлә, Бурхн мадниг кевтнь сулдххиг тер лавлҗана. 31Һундлас, уурас, һалзуһас, хәәкрлһнәс, му, бузр үгәс болн талдан күүнд хоран күргх юмнас гетлтн. 32Нег-негнтәһән цаһан санатаһар бәәтн, хәәрлтән күргтн. Бурхн Христосар дамҗад тадна гем тәвҗ өгсн әдләр нег-негнәннь гем тәвтн.


### 5


Герлд җирһлһн


1Тадн Бурхна дурта үрдүд болсарн Терүнлә әдл бәәтн. 2Христос таднд дурлснла әдләр дурта болтн. Тана төлә Бурхна таалта бәрсн күҗ мет болн бәрц мет җирһлән Тер өгв. 3Тадн дунд цалдң йовдл, эс гихлә талдан бузр юмн, эс гихлә күүнә юм авхдан дурта йовдлын тускар төрүц бичә келтн. Иим күүндврт Бурхна улс дунд мел орм уга. 4Тана келсн үгд ичртә, эргү күүндвр болн бузр шог уга болх йоста. Энүнә ормд Бурхнд ханлтан өргҗ йөрәтн. 5Цалдң йовдл һарһсн болн му бәәдләр бәәсн улс, хармч улс Бурхна болн Христосин орн-нутгт оршгоһинь лавтаһар медтн. Хармндг йовдл худл шүтәнд шүтлһнлә әдл болҗана. 6Тадниг эргү үгәр кен чигн күн бичә авлтха. Соңсхвр уга күн Бурхна зарһла харһх 7Иим улсас хол йовтн. 8Цагтан тадн харңһуд бәәләт. Болв ода тадн герлд йовнат. Яһад гихлә, тадн Деед Эзнә улс болҗанат. Герлин бичкдүд мет бәәтн. 9Герл күүнд ямаран чигн цаһан саната йовдл һарһхд, үнәр болн чикәр бәәх арһ өгнә. 10Деед Эзнд таалта тоотыг тадн медҗ автн. 11Тадн харңһу бәәдлин олз уга кергт бичә орлцтн. Иим йовдл һарһдг улсиг чиклтн. 12Иим улс нуувчар ю кеҗәхинь нам келхд ичртә. 13Болв герлин үзүлҗәх тоотнь цугтан илдкгдх. 14Иләр үзүлсн тоот герл болҗана. Тиигәд чигн иигҗ бичәтә: «Унтсн күн, сер! Үксн күн, бос! Христос чамд герл тусхах». 15Тадн оньган өгч эврәннь бәәдлән хәләтн. Медрл угаһар биш, ухатаһар бәәтн. Таднд бәәх ямаран чигн арһан олзлтн. 16Яһад гихлә, эн цаг – килнцтә улсин цаг болҗана. 17Бичә эргү күн болтн. Болв тадн Деед Эзнә таал юунд бәәхинь медхәр шунтн. 18Тадн чаһр бичә икәр уутн. Тиим күн һәргтә йовдл һарһна. Терүнә ормд Әрүн Сәкүсн тадниг закртха. 19Нег-негндән Бурхна дуудас, частрас болн Әрүн Сәкүснә дуудас үгмүд келҗәтн. Дуултн, Деед Эзиг зүркнәсн туурултн. 20Мана Деед Эзн Исус Христосин нерәр Эцк Бурхиг цугтаннь төлә оньдин йөрәтн.


Залус болн гергчүд


21Тадн нег-негән соңстн. Яһад гихлә, тадн Христосиг күндлҗәнәт. 22Гергчүд, тадн Деед Эзиг соңсснла әдләр залусан соңстн. 23Юңгад гихлә, Христос иткдг улсин толһа. Тедү мет залу күн гергнәннь толһа болҗана. Тиигәд цогц-махмуднь болҗасн иткдг улсиг Христос аврв. 24Иткдг улс яһҗ Христосиг соңсна, түүшң гергчүд цуг халхар эврәннь залусан соңсх йоста. 25Залус, эврәннь улст Христос дурта болснла әдләр гергчүдтән тадн дурта болтн. 26Христост иткдг улсиг усар уһаһад, үгәр цеврдүләд, Бурхнд нерәдхин төлә эврәннь әмән Тер өгв. 27Иигхләрн Христос эврәннь улсан ке-сәәхнән үзүлҗ өмннь һартха гив. Тедн цевр болн буру, севг, хурнясн уга нег чигн һаң уга улс болх. 28Тиигәд залус, эврәннь цогц-махмудтан дурлснла әдләр гергчүдтән дурта болх йостат. Гергндән дурта күн бийдән дурта болҗана. 29Эврәннь цогц-махмудтан дурго күн уга. Күн болһн цогцан асрад, килмҗән тусхана. Тедү мет Христос иткдг улст килмҗән өгнә. 30Бидн Христосин цогц-махмудын мөчмүд болҗанавидн. 31Иигҗ бичәтә: «Тер учрар күн эцк-экән үлдәһәд гергтәһән ниилх. Залу гергн хойр нег цогц болх». 32Эн ик нуувч. Эн үгмүд Христос иткдг улс хойрин тускар келгдҗәнә. 33Зуг эн үгмүдт тадна тускар бас келгдҗәнә. Залу болһн гергндән бийдән мет дурта болх зөвтә. Гергн залуһан тевчх йоста.


### 6


Бичкдүд болн эцк-экнр


1Бичкдүд, Деед Эзнд итксәрн эврәннь эцк-экән соңстн. Энтн чик керг. 2«Эврәннь эцкән болн экән тевч», – эн Бурхна үгән өгснлә хамдан түрүн заавр болҗана. 3Бурхн иигҗ үгән өгв: «Эврәннь эцкән болн экән тевчхлә, һазр деер сәәнәр болн удандан бәәхич». 4Эцк-экнр, үрдүдән бичә уурлултн. Деед Эзнә таал юунд бәәхинь үзүләд, теднән сурһҗ өсктн.


Зарцнр болн эздүд


5Зарцнр, һазр деер эздүдән күндләд, теднәс әәһәд, тедниг соңстн. Әрүн зүркнәсн Христост церглҗәснлә әдләр тадн тиигҗ кетн. 6Таниг шинҗлҗәх кемд эзндән сәәнд үзгдхәр биш, болв иим йовдл әрүн седкләсн Бурхна таал күцәхәр Христосин зарцнр болҗ кетн. 7Күүнд биш Деед Эзнд церглҗәснлә әдләр Бийиннь дурар эздүдтән заргдтн. 8Күн болһниг – зарц, эс гихлә сулдан бәәх күн – йилһл уга кесн сән кергәрнь ашлх зөвтә гиҗ тадн ухалтн. 9Тадн, эздүд, эврәннь зарцнртаһан дигтә бәәтн, бичә тедниг әәлһтн. Теңгр деер тадна болн теднә Деед Эзн бәәхиг тодлад авчктн. Деед Эзн кениг чигн йилһлго зарһинь кех.


Иткдг күүнә зер-зев


10Аштнь иигҗ келхәр седләв: Деед Эзнлә нииләд, Терүнә алдр күчәр батртн. 11Бурхна өгсн цуг зер-зев бийдән өмстн. Тиигхләрн эрлгин мектә зурала сөрлцлҗ чадхит. 12Бидн әмтнлә ноолда кеҗәхшвидн. Болв бидн һардҗах, йос бәрҗәх, эн харңһу делкәд эзркҗәх болн теңгрин хар сәкүсдин өмнәс ноолда кеҗәнәвидн. 13Тер төләд Бурхна өгсн зер-зев кевтнь автн. Кемр му өдр ирхлә, тадн дәврсн тоотыг сөрәд цугинь даахит. 14Белн бәәтн. Белкүсндән бүс зүүтн. Эн бүс – үнн болҗана. Цө болд өмстн. Бурхна өмн тана чикәр бәәлһн цө болд болҗана. 15Башмг өмстн. Эвин туск Сән Зәңг цәәлһхд белн боллһн тана башмг болҗана. 16Халц бас автн. Иткл тана халц болҗана. Энүгәр тадн эрлгин цуг халун сумнас бийән харсҗ чадҗанат. 17Бас дуулх өмстн. Аврлт – дуулх болҗана. Әрүн Сәкүснә үлд автн. Эннь Бурхна үг. 18Әрүн Сәкүсн һарддгар кезә чигн Бурхнд зальврад дөң суртн. Тиигәд оньдин сергг бәәтн. Цуг иткдг улсин төлә Бурхнас дөң суртн. 19Мини тускар бас зальвртн. Нанд кергтә үг Бурхн өгтхә, юмнас әәлго Сән Зәңгин нуувчинь тархах зөрг өгтхә. 20Сән Зәңгин төлә түүрмд суусн бийнь би илгәгдсн күн болҗанав. Сән Зәңгин тускар би зөргтәһәр, йоста кевәр келдгәр тадн зальвртн.


Бичгин сүл үгмүд


21Түхк, мана күндтә ах болн Деед Эзнә итклтә цергләч, таднд мини тускар цугинь келҗ өгх. Намаг бийән яһҗ бәрҗәхин тускар бас келх. Тиигәд тадн намаг ямаран бәәхиг медхит. 22Энүнә төлә би терүг тадн тал илгәҗәнәв. Тадн мана тускар медхит. Түхк таднд урмд өгх. 23Ахнр-дүүнр, таднд Эцк Бурхн болн Деед Эзн Исус Христос эв, дур болн иткл өгтхә. 24Мана Деед Эзн Исус Христост күүрдго мөңк дурта улсиг Бурхн хәәрлтхә!


## Тәәлвртә толь


АЛВ ЦУГЛУЛДГ КҮН – Римин орн-нутгин көрңгд, Палестинд алв цуглулдг бәәрн цергләч күн. Римин йосна буру номта улсла сән бәәдг цергләчнрт евреймүд дурго бәәҗ, яһад гихлә, тиим бәәдл Заканла ирлцҗәсмн уга. Дәкәд цергләчнр ахлачнрин төлә бәәрн улсас мөңг цуглулҗ авад үлүһинь бийдән үлдәдг бәәҗ.

АПОСТОЛ – Исусин шүүҗ авад дахач болн нөкд кехәр седсн 12 сурһульчнрин негнь. Шин Бооцанд Павелын болн талдан христианмудын тускар бас тиигҗ келгднә. Эн үг элч гиҗ орчулгдна.

АХ ГЕЛҢ – Бурхна Закаһар зуг ах гелң зәрм йослл күцәх зөвтә чигн. Үлгүрнь, эн күн һол сүмин хамгин әрүн орм эзлнә.

АХ ГЕЛҢГҮД – политическ чинртә, ик тоомсрта еврейин гелңгүд. Ах гелңгүдин кесгнь Ик Хургин гешүд бәәҗ. Исусин цагт тедн цугтан гишң нег цөөкн нойн зәәсңгә өрк-бүләс һарсмн чигн.

ӘӘЛДӘЧНР – Бурхна үгиг соңсад, әмтнд терүг күргдг улс. Бурхиг күндлх, Терүнә таал күцәх, өөрхн әмтндән дурлх, хар сана һарһлго бәәх дуудврмуд әәлдәчнр кедг чигн. Еврейин әәлдәчнр бийәрн дамҗад Бурхна келсиг бичҗ авдг бәәҗ. Исусин цагт әәлдәчнрин дегтрмүд, тедн дунд Христос төрхәс урд VIII зун җилд Эшьяна дегтр евреймүдт таасгдг бәәҗ. Христос төрхәс урд IX зун җилд бәәсн Элья, дегтрмүд эс үлдәв чигн, әәлдәчнр дунд йир ик күндтә күүнд тоолгдҗ йовҗ. Бурхиг эс күндлдг хааг тер илткәд, кесг өвәрц юмарн туурҗ йовсмн. Малакья гидг талдан әәлдәчнрин зәңглсәр делкән җирһл уга болхин өмн Элья һазр деер ирх йоста бәәсмн.

ӘРҮН ДЕГТРМҮД – евреймүдин күндлдг бурхн-шаҗна туск дегтрмүд. Эннь Закан, әәлдәчнрин дегтрмүд, Псалмуд болн нань чигн дегтрмүд болҗана.

БААЛЬ-ЗЕБҮЛЬ – еврей келәр эрлгин нерн.

БЕМБӘ ӨДР – еврей улст эн өдр әрүн өдрт тоолгдна. Эн өдриг кевтнь Бурхнд нерәдәд, көдлмш кедго чигн. Тер улсин долан хонгин шин өдр нарн суухла эклнә. Тегәд басң өдр нарн суух кемәс авн бембә өдр нарн суутл цугтан көдлмш кедго бәәҗ. Исусин цаг иртл еврейин Закана багшнр бембә өдрт ямаран көдлмш кеҗ болшгог йилһнә. Бемб өдр евреймүд хурлд хурад мөргүл кеһәд, әрүн дегтр умшдг бәәҗ.

БООЦАН – әмтнә хоорндк зөвшәрлһн, эс гихлә, Бурхн күн хойран хоорндк, эс гихлә, Бурхн баг улсин хойран хоорндк зөвшәрлһн. Бурхн Ноах Абрахам хойрла бооца кев. Хуучн Бооцанд ик зууднь Мошена цагт Бурхна болн Израилин улсин хоорнд болсн зөвшәрлтин тускар келгдҗәнә.

БУРУ НОМТА УЛС – Исусин цагт буру номта улс гиҗ евреймүдиг биш, наадк әмтиг нерәддг бәәҗ. Яһад гихлә, тер цагт зуг евреймүд Бурхна өгсн Зака меддг бәәҗ.

ГЕЛҢГҮД – Ерусалимд бәәх һол сүмд церглҗәх улс. Еврей улсин шаҗар гелңгүдин һол кергнь Бурхнд тәкл тәклһн болҗана. Закаһар тедн Мошена һарлцсн дү көвүн Ахарона хөөт үйнр гелң болх йоста чигн. Гелңгүд 12 багд хувагдна. Баг болһн һол сүмд җилд хойр дәкҗ неҗәһәд долан хонгт көдлдг бәәҗ.

ҺОЛ СҮМ – Ерусалимд бәәх әрүн нертә һол сүм. Евреймүд зуг тенд тәкл тәкдг бәәҗ, дәкәд нәәрин өдрмүдт хурдг бәәҗ. Һол сүм түрүн болҗ евреймүдин хан Соломон маниг төрхәс урд 10-гч зун җилд тосхҗ. Исусин цагт тосгдсн һол сүмиг евреймүдин хан алдр Херод бәрҗ. Тер һол сүмиг бүсләд галерей тосхҗ. Тегәд терүнә эргмдк һазриг тер кесг әңгд хуваҗ. Һол сүмин галерейд олн улс хурдг бәәҗ. Исусин тааһад келсәр, терүг әмдрснә хөөн мана цагт 70-гч җилмүдт һол сүмиг Римин улс хамхлҗ, тер цагас авн тер шинәс босхгдад уга.

ДАВИД – Йуда әәмгә Израилин хамгин туурсн хан. Бурхнд нерәдсн дууна дегтр бичсн автормудин негнь тер бәәҗ. Давид Бурхна таал күцәдг бәәҗ. Бурхн терүгинь өөдән ачлад, терүнә хөөт үйнр мөңкинд Израилин хаад болх гиҗ үгән өгч. Цуг делкәг чикәр һардх күн Давидин хөөт үй болх гиҗ еврей улсин әәлдәчнр тааҗ келҗәсмн.

ДАВИДИН КӨВҮН – Тиигҗ Христосиг нерәддг бәәҗ. Яһад гихлә, евреймүдин иткләр тер Давид хаана хөөт үй болх зөвтә бәәҗ.

ЗАКАН – Библин кезәңк хуучн тавн дегтр. Тер дегтрмүдт делкән үүдәлтин тускар, Бурхна ду соңссн, Терүнә таал күцәҗ йовсн түрүн чик седклтә әмтнә тускар келгдҗәнә. Цааранднь еврей келн улс үүдснә тускар, Бурхн тедниг Египетд ялчнрин көдлмшәс яһҗ сулдһсна болн Палестинад теднд һазр һарһҗ өгснә тускар бичәтә. Дәкәд тер дегтрмүдт кезәнә еврей келн улст Бурхна өгсн зааврмуд бәәнә. Эннь 10 һол зааврмуд, бас олн бәәдлин туск болн авъясмудин туск олн зокалмуд болҗана. Тегәд тер тавн дегтр Закан гидг нертә бәәсмн. Еврей улсин бурхн-шаҗнд Закан хамгин күндтә бәәҗ, терүнд бичәтә зааврмудыг болн зокалмудыг эрк биш күцәх кергтә болдг. Заканд бәәх һол зааврмуд Бурхн Мошеһар дамҗад өгч. Моше евреймүдиг Египетәс авч һарч. Тер учр деерәс тер Закан Мошена Закан гиҗ келгдҗәнә.

ЗАКАНА БАГШНР, НОМ ЦӘӘЛҺӘЧНР – Закаг сәәнәр меддг, терүг әмтнд цәәлһҗ өгдг улс. Эн баахн баг әмтиг Исусин цагт евреймүд икәр күндлдг бәәҗ.

ЗИЛОТМУД – грек келнәс эн үг харч улс гиҗ орчулгдна. Евреймүдин бурхн-шаҗна болн политическ баг улс эврәннь шаҗан буру номта улсин үлмәһәс харсад, Римин йоснас эврә улсан дәәллдәд сулдххар седҗәсмн. Исусин 12 апостолмудын негнь – Шимон Кананья гидгнь тер багд орҗасн чигн болх.

ИК ХУРГ – еврей улсин Ик Хургт шаҗнд өөрхн 70 күн ордг бәәҗ. Тер Хург һанцхн политическ төрмүд хәләх биш, зарһин шиидвр чигн һарһдг бәәҗ. Исусин цагт Ик Хургин шиидвр Римин йосна улс батлхла, тиигәд одҗ чинртәд тоолдг бәәсмн. Римин улс евреймүдин шаҗиг басхар седдго бәәсмн, теднә Ик Хургла сән бәәцхәҗ.

КЕРЧЛҺН – залу күүнә әмнә үзүр керчлһн. Бурхн еврей улс хойран хоорнд кегдсн Бооцанас иштә Синай уул деер залу киистә күн болһн тиим авъяс күцәх зөвтә бәәсмн. Шиңкән һарсн үрнд нәәмдгч өдртнь керчлһ кедг бәәҗ. Исусин цагт тер өдрләнь тиим үрнд нер өгдг бәәсмн.

КИЛНЦТӘ ҖИРҺЛ ҮЛДӘЛҺН – Бурхна өмн эврәннь килнцән медәд, урдк җирһлиннь бәәдлән хайх.

КҮМНИ КӨВҮН – иигҗ Исус бийән мел нерәднә. Энүнә чинрин тускар цугтан тал-талдан келцхәнә. Негдвәр Хуучн Бооцанд әәлдәч Даниэлын дегтрт эн күн теңгрә болҗ һарна. Делкән җирһлин бәәдл чилхлә, Бурхн терүнд әрүн нер, туурмҗ болн йос өгх. Энүгәрн күүнәс һарсн үрн Мошена бәәдлтә. Хойрдвар болхла, еврей келәр терүг күн гиҗ йирдән келнә. Кемр Исус эн үгиг иим учртаһар келдг бәәсмн болхла, тер күн юуһарн чигн әмтнәс йилһрҗәхш, хамгин түрүнд зовлңла харһад зовдгар, үкләрн тиим.

ЛЕВИХН – эн улс гелңгүд эс болв чигн, Бурхиг көгҗмд орулад туурулдг, мал тәкл тәклһнд белддг болн нань чигн көдлмш һол сүмд кедг бәәҗ. Терүнәс нааһар тедн Зака дасад, олн улс дунд багшнр болҗ йовдг бәәҗ. Иим көдлмш зуг Израилин улсин 12 тохма үйнрин нег өвк күн кех зөвтә бәәсмн. Тер күн Левин хөөт үрн болх бәәсмн. Терүнә нерәр левинхн гиҗ келцхәдг болв.

ЛУ – хуучна тууҗин аң. Зәрмдән энүг моһа гиҗ келәд, эрлгин дүртә кенә (Апокал. 12:3 – 13:4; 20:2–3).

МЕДӘТНР – Шин Бооцанд олн зүсн һурвн баг әмтн медәтнр гиҗ нерәдгднә. 1) Сән Зәңгс медәтнр – еврей улсин шаҗна нүүрт йовх әмтн. Теднә зәрмснь Ик Хургин гешүд болҗ йовсмн. 2) Апостолмудын үүлдврин 11–21 бөлгүдт медәтнр – христианмудын чонҗин цергләчнр. Тедн чонҗин көдлмш һардҗах улс. 3) Апокалипсис гидг дегтрт медәтнр – Бурхна зарһд орлцҗах 24 көгшәс.

МАЦГ БӘРХ – Бурхн шаҗна керг күцәхин төлә цаг зуур хот эдлдго чигн.

ПАРШМУД – Исусин цагт евреймүд дунд бәәсн шаҗна заллт бәәҗ. Тедниг әмтн тевчдг бәәҗ. Эврән бурхн-шаҗна үлмәд бәәсәрн ик сана зүүдг, йир дигтә-тагта улс чигн.

ПЕСАХ – Еврей улсин хамгин чинртә нәр. Мошена һардврар Египетин ялчас сулдсн евреймүд санлан кеҗ нәәрлдг бәәҗ. Энүг җил болһн апрель сарла кенә. Песах өдр нәәрин хот кехәр хурһ шишлң алдг бәәҗ.

ПСАЛМУД – грек келәр дуд гиҗ орчулгдна. Иим нерәдлтәһәр Хуучна Бооцанд евреймүдин бурхн-шаҗна 150 дуд барлгдҗ. Эдн шишлң дегтрт орҗ. Кесг дуунд үкләс аврсн Бурхнд ханлт өрггдҗәнә, талдан дуунд Терүнә күчн болн дурн үзүлгдҗәнә, эс гихлә дөң сурсн зальврлһн чигн бәәнә.

РАЙ (БУРХНА САД) – Хуучн Бооцана цагт болхла, өңгрснә хөөн чик седклтә күүнә сүмсн Христосиг ирәд теднә төлә үкхиг тенд күләдг бәәрн.

СУРҺУЛЬЧ – Шин Бооцанд Кирсләч Йохана болн Христосин дахч йовх, теднә ном сурчах улс сурһульчнр гиҗ нерәдгдҗәнә.

ТАМ – Шин Бооцанд эн үгиг грек келнәс орчулхла, үкснә хөөн күүнә тустг орм болҗана.

ТӘВДГЧ ӨДР ГИДГ НӘР – Буудя цуглулдг цага нәәриг евреймүд тәвдгч өдр гиҗ нерәднә. Тер нәәриг Песахин хөөн тәвдгч өдрлә кедг бәәҗ.

ТӘКЛ ТӘКДГ ОРМ – Закаһар заагдсн евреймүдин тәкл тәкдг орм. Исусин цагт һол сүмин хашад бәәх тәкл тәкдг ормд сетрә мал алдг бәәҗ.

ТОС ТҮРКХ – олив модна тос толһа деер буһшас ивтрәх. Терүгәрн кү күндлҗәхән медүлҗәнә, эс гихлә, дааврта көдлмшт шиидҗәнә. Хаадудыг ширә деер сулһхла, әмтн теднә толһад тос түркдг бәәҗ, тегәд тедниг тос түркүлсн гиҗ нерәддг бәәҗ. Бурхна шүүҗ авад Аврач болн Деед Эзн болтха гиҗ шиидсн күүнә нерн Христос, грек келәр болхла – «тос түркүлсн».

ХАР СӘКҮСН – әмтнд хорлтан күргдг сәкүсн. Эннь эрлгин элч болн цергләч болҗана.

ХРИСТОС – (еврей келәр Мешиях. Эн үг «тос түркүлсн», эс гихлә, «Бурхна шүүҗ авсн» күн болҗана). Бурхна илгәсн күн. Закан болн әәлдәчнр гидг дегтрмүдт Терүнә ирхин тускар урдаснь медәд келгдҗәсмн. Исусин цагт евреймүд Христосиг ирхиг күләҗәсмн. Тер тедниг Римин йоснас сулдхад, Бурхна орн-нутг бүтәх гиҗ иткҗәлә.

ХУРЛ – бемб өдр болһн евреймүд хурлд цуглрад әрүн дегтрмүд умшад, мөргцхәнә. Исусин цагт евреймүдин бәәсн балһсн болһнд хурлмуд бәәҗ. Тедн хурхларн кен чигн күн әрүн дегтрәс тасрха умшад, дәкәд терүгән цәәлһәд өгх, эс гихлә, сурһдг бәәҗ.

ЦАДУКМ – Исусин цагт евреймүд дунд бәәсн бурхн-шаҗна зөвәр тоомсрта заллт. Кесг цадукмуд Ик Хургин гешүд бәәҗ, тедн дунд ах гелңгүд чигн йовҗ. Тедн паршмудла әдл Зака эвдлго күцәдг бәәҗ. Болв паршмудас йилһрҗ цадукмуд талдан әрүн дегтрмүд, әәлдәчин дегтрмүд күндлдго бәәҗ. Үксн күн әмдрхиг тедн иткҗәсмн уга. Яһад гихлә, терүнә тускар Заканд мел келгдҗәхш.

ЭРЛГ – Бурхна дәәсн, Терүнә өмнәс сөрдг му йорта элч.

ИСКӘЛГО БОЛҺСН ҺУЙРИН НӘР – Песахин хөөн долан хонгтан кедг нәр. Эн нәәрин өдрмүдт давсн угаһар, исклго болһсн нимгн һуйр иддг бәәҗ.

ЯСАТА КҮН – күүкд кү бичә медтхә гиһәд ясгдсн залу күн. Кезәнә тиим улс хаана бәәшңд көдлдг чинртә әмтн бәәҗ. Тегәд эс ясгдв чигн, тиим көдлмштә күүг тер үгәр нерәддг бәәҗ.

Орс Синодалин Орчуллһн болн Нестле-Аланд гиҗ нерәддг экн бичг хойрин хоорндк йилһвр


Матьясин бичсн Сән Зәңг


— Мат. 5:22 — Зуг Би таднд келҗәнәв, ахдан хара зөңдән уурлсн күн зарһд тусхмн.

Мат. 5:44 — Би болхла таднд иигҗ келҗәнәв: өшәтндән дурта болтн, тадниг харасн әмтиг йөрәтн, таднд дурго әмтнд сә кетн, тадниг өөлүлдг болн көөдг әмтнә төлә зальвртн.

Мат. 6:13 — Яһад гихлә, Тана йосн, күчн болн туурмҗ мөнкиндән. Тиигтхә.

Мат. 8:28 — Гергесин гидг орн-нутгур

Мат. 11:19 — Зуг Бурхна цецн ухан терүнә үрдүдәрнь цевргднә.

Мат. 15:39 — Магдалена һазрт

Мат. 17:21 — Хар сәкүсдиг мацг бәрәд зальврҗ көөдмн.

Мат. 18:11 — Яһад гихлә, Күмни Көвүн геедрсн юмиг хәәҗ олад аврхар ирсмн.

Мат. 19:9 — Би болхла, таднд келҗәнәв: күүнә залута дерән эс негдүлсн авальтаһан салад, талдан герг авсн залу күн күүнә авальта дерән негдүлнә. Залутаһан салсн гергиг буулһҗ авсн күн хууль-йосар кеҗәнә, – гиҗ Исус келв.

Мат. 20:16 — Дуудгдснь олн, шүүҗ авгдснь цөн.

Мат. 23:14 — Ном цәәлһәчнр болн паршмуд басл зовлңган эдлхит! Белвсн күүкд улсин гер-малынь идәд бәәҗ, күүнә чирә хәләлдәд кесгтән зальврдг төләд тадн хойр чирәтнр болҗанат. Энүнәс көлтә тадн ик зарһла харһхит.


Маркин бичсн Сән Зәңг


Марк. 3:29 — Зуг тер күн мөңк зарһла харһх.

Марк. 5:1 — Гадарин гидг нертә һазрур

Марк. 6:1 — Үнн гиҗ келҗәнәв: Зарһин өдрт тер балһснд Содом болн Гомора гидг балһсдас даву кучр болх.

Марк. 6:20 — Херод терүг соңсад дала юм кев, болв бахмҗтаһар соңсдг билә.

Марк. 9:29 — Тиим хар сәкүсдиг мацг бәрәд зальврҗ эс көөхлә, талданар көөҗ болшго.

Марк. 9:44,46 — Тенд тедниг иддг хорхань үкхш, һалнь унтрхш.

Марк. 9:49 — Ямаранчн тәкл давсар давслгдх.

Марк. 10:24 — Байн зөөрт нәәлдг күүнд Бурхна орн-нутгт орхднь ямаран күчр.

Марк. 11:26 — Кемр тадн күүнә геминь эс тәвхлә, тана теңгрин Эцктн бас тана килнцитн тәвшго.

Марк. 15:28 — Өшәтә улсин тоод орсмн гисн Бурхна Бичгин үгнь күцгдв.


Лукан бичсн Сән Зәңг


Лук. 6:1 — Песахин хойр өдрт, түрүн бемб өдр Исус цаһан буудя тәрсн һазрин өөгүр йовҗ, сурһульчнрнь цаһан буудян толһас таслҗ авад һарарн үүлҗ идцхәв.

Лук. 10:1 — Энүнә хөөн Исус дәкәд далн сурһульчнриг шүүҗ авад, хошадар Бийәсн өмн илгәв.

Лук. 17:36 — Хойр күн кеер бәәх: негнь авгдх, дарукнь үлдәгдх.

Лук. 23:17 — Байрин өдрин төлә тер нег күүг түүрмәс сулдхх кергтә бәәдг санҗ.


Йохана бичсн Сән Зәңг


Иох. 5:4 — Яһад гихлә, Деед Эзнә элч цаг цагтан өөдм һазрт бууҗ ирәд усинь көндрәдг бәәҗ, болв усн көндрдг цагт уснд орсн күн ямаран гемд эзлдвч эдгддг бәәҗ.

Иох. 9:8 — Хам-хоша бәәсн әмтн, терүг сохр болсинь үзсн әмтн сурцхав.


Апостолмудын йовдлмуд


Деян. 8:37 — Пилип болхла терүнд келв: «Кемр үнн седкләрн иткҗәхлә кеҗ болҗана». Тер хәрүднь: «Исус Христос Бурхна Көвүн болдгт иткҗәнәв», – гив.

Деян. 12:25 — Бар-Наба Шаул хойр Ерусалимд даалһвран күцәчкәд, Антиох тал хәрү ирв.

Деян. 15:20 — Теднд бичг бичх зөвтәвидн. Бичгтән тедниг шүтәдүдт нерәдсн хотас бичә идтн, боогдад үксн малын мах, цус бичә амстн, учрх хууляс бийән саглтн, бийдән кех седдго юмиг әмтнд бичә кетхә гиһәд бичхмн.

Деян. 15:34 — Зуг Силаг тенд үлдәх кергтә гиҗ шиидцхәв. (Йуда болхла Ерусалимд хәрҗ ирв.)

Деян. 24:7 — Зуг Лисий гидг миңһн цергин ахлач ик күчәрн терүг мана һазрас булаҗ авад чам тал илгәв.

Деян. 28:29 — Терүг тиигҗ келхлә, Йудья улс хоорндан ик зүтклдәд һарад йовҗ одцхав.


Христост иткдг Римин улст илгәсн бичг


Рим. 8:1 — Тегәд килнцтә седвәрн биш Сәкүсәрн Христос Исусла негдҗ бәәдг улсиг ямаранчн гемшәх юмн уга.

Рим. 11:6 — Кемр керг-үүләрн болхла, тер хәәрлт биш. Эс тиигхлә, керг керг болҗ бәәхш.

Рим. 14:6 — Кемр күн өдрмүд эс йилһхлә, Деед Эзнә төлә йилһхш.


Христост иткдг Көринтин улст илгәсн негдгч бичг


1Кор. 3:4 — «Би Аполынв» гиҗ келхләрн, тадн килнцтә седвәрәр бәәдг улсла әдл болҗахшвт?


Христост иткдг Калосин улст илгәсн бичг


Кол. 4:15 — Нумпанад, терүнә герт цуглрдг хурлд нанас менд келтн.


Евреймүдт илгәсн бичг


Евр. 9:11 — Болв ирх сәәһин ах гелң болҗ Христос ирсмн.


Йохана бичсн негдгч бичг


1Иох. 5:7-8 — Яһад гихлә, һурвн герч теңгрт бәәнә: Эцк, Үг болн Әрүн Сәкүсн. Эн һурвн нег юмна тускар герчлҗәнә. Һурвн герч һазр деер бәәнә: Сәкүсн, усн болн цусн.


Йудан бичсн бичг


Иуд. 23 — Наадксинь һалас һаргҗ әәлһҗ авртн, зуг әәлһәд иләр келтн.


Апокалипсис


Отк. 20:14 — Эн хойрдгч үкл мөн.

Отк. 22:14 — Терүнә зааврмуд күцәснь буйн кишгтә.

һазрин Зургуд — Апостол Павелын түрүңк миссионерск зуульчллҺн


Апостол Павелын хойрдгч миссионерск зуульчллҺн


Апостол Павелын Һурвдгч миссионерск зуульчллҺн


Апостол Павелын дөрвдгч миссионерск зуульчллҺн


Христосин цагин Рим орн-нутг


Исус Христосин цагин Пелестин


Исус Христосин цагин Ерусалим


Исус Христосин цагин Ерусалимин Һол сүмин зура

Апостол Павелын түрүңк миссионерск зуульчллҺн — Апостол Павелын түрүңк миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын хойрдгч миссионерск зуульчллҺн — Апостол Павелын хойрдгч миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын Һурвдгч миссионерск зуульчллҺн — Апостол Павелын Һурвдгч миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын дөрвдгч миссионерск зуульчллҺн — Апостол Павелын дөрвдгч миссионерск зуульчллҺн

Христосин цагин Рим орн-нутг — Христосин цагин Рим орн-нутг

Исус Христосин цагин Пелестин — Исус Христосин цагин Пелестин

Исус Христосин цагин Ерусалим — Исус Христосин цагин Ерусалим

Исус Христосин цагин Ерусалимин Һол сүмин зура — Исус Христосин цагин Ерусалимин Һол сүмин зура

[1]

4:6 - Бурхн мадн дотр бәәнә.